Όπως μια ταινία προβάλλεται σε πανό, έτσι ξεδιπλώνονται οι προσωπικές μας ιστορίες πάνω στο σκηνικό του παραμυθιού…

 

Σε τι ωφελούν;

Οι αναπαραστάσεις παραμυθιών και μύθων είναι απολαυστικές εμπειρίες. Είναι μια άλλη θέαση της αλήθειας που αναπηδά με «μαγικό τρόπο». Μας δίνουν εικόνες ενός κόσμου εκτός χώρου και χρόνου, με θέματα πανανθρώπινα, τόσο παραμυθένια όσο και ρεαλιστικά, μιας και τα συναντάμε στην καθημερινότητά μας.

Οι συμμετέχοντες έχουν τη δυνατότητα να επεξεργαστούν τα θέματα που τους απασχολούν με έναν πιο έμμεσο τρόπο έχοντας για σκηνικά π.χ. ένα βασίλειο, ένα δάσος ή τον βυθό της θάλασσας. Πίσω από τη μορφή του Βασιλιά το πιο πιθανό είναι να κρύβεται ο πατέρας, η Βασίλισσα να είναι η μάνα γεμάτη αγάπη και η Μητριά να συμβολίζει την καινούρια σύζυγο του πατέρα ή την πτυχή της μάνας που ανταγωνίζεται ή απορρίπτει το παιδί…

Αυτός ο πιο «διακριτικός» τρόπος δεν προκαλεί την αίσθηση ότι αποκαλύπτουμε τα «εν οίκω», ότι «ξεγυμνώνουμε τους δικούς μας», κάτι που συγκρατεί τους αρχάριους στις κλασικές οικογενειακές αναπαραστάσεις, μέχρι να συνειδητοποιήσουν, ότι όλες οι ιστορίες μας ανήκουν σε έναν βαθμό ατομικό. Ως μέρος μιας εμπειρίας δικής μας, ενός προγόνου ή αγαπητού προσώπου, μας αγγίζουν κάπου βαθιά στην καρδιά μας.

 

Ποιους αφορούν;

Οι αναπαραστάσεις αυτές προορίζονται για ενήλικες. Τα παιδιά έχουν τον δικό τους τρόπο να αντιλαμβάνονται και να απολαμβάνουν τα παραμύθια και δεν χρειάζεται να επέμβουμε. Οι ενήλικες όμως μπορούν μέσα από μια αναπαράσταση να επικοινωνήσουν με το παιδί μέσα τους.

Δεν χρειάζεται καμία προηγούμενη εμπειρία ή προετοιμασία, μιας και ξεκινάμε το δρώμενο με την αφήγηση του παραμυθιού.

Πως λειτουργούν;

Στις αναπαραστάσεις παραμυθιών η επιλογή των εκπροσώπων δεν γίνεται από τον συντονιστή. Ο καθένας μπορεί να ταυτιστεί με οποιονδήποτε ήρωα, ακόμα και με ένα κομμάτι του. Δεν είναι σπάνιο να έχουμε 4-5 πτυχές/στάσεις του ίδιου χαρακτήρα. Συχνά εμφανίζονται πτυχές, που στο παραμύθι δεν αναφέρονται, αλλά είναι πολύ φυσικό να υπάρχουν (π.χ. δίπλα στην καρτερική, υποταγμένη Σταχτοπούτα να εμφανιστεί και μια αντιδραστική ή διεκδικητική).

Ο διάλογος μεταξύ των «κομματιών» βοηθάει να βγουν στην επιφάνεια δικά μας διλήμματα και εσωτερικές συγκρούσεις. Συνειδητοποιούμε και εκφράζουμε τα συναισθήματά μας, γνωρίζοντας καλύτερα τον εαυτό μας. Εκτονώνονται συγκινήσεις που μπορεί να είναι χρόνια απωθημένες.

Στο τέλος της αναπαράστασης οι πτυχές ενώνονται και όλοι οι εκπρόσωποι βρίσκουν μια καλή θέση, νιώθοντας σύμπνοια και πληρότητα.

 

Η έκβαση πάντα εκπλήσσει

Ενώ είμαστε συνηθισμένοι να συνδυάζουμε το κάθε παραμύθι με ένα συγκεκριμένο ηθικό δίδαγμα, στην αναπαράσταση έχουμε πολλές «αναγνώσεις» και ο καθένας βρίσκει το δικό του νόημα. Συμβαίνει να δώσουμε και ένα καινούριο ανατρεπτικό τέλος.

Τα παραμύθια και οι μύθοι είναι πολυεπίπεδες ιστορίες. Συνήθως περιγράφουν την προσωπική εξέλιξη και ωρίμανση του ήρωα, που ξεπερνώντας διάφορα εμπόδια καταφέρνει να φτάσει τον στόχο του. Πέρα από τη διάσταση της εσωτερικής αναζήτησης υπάρχει και η διάσταση κοινωνική, ψυχολογική κλπ. Οι μύθοι μπορεί να αναφέρουν και ιστορικά γεγονότα. Πάντα εξαρτάται από την έννοια που προσδίδουμε στους διάφορους συμβολισμούς.

Όταν υπάρχουν περισσότερες εκδοχές μιας ιστορίας, πάντα επιλέγουμε την πιο παλιά, γιατί οι νεώτερες είναι συχνά ωραιοποιημένες και απλουστευμένες για να είναι πιο ευχάριστες στο παιδικό αυτί. Έτσι δυστυχώς αφαιρούνται πολλά σημαντικά σύμβολα και αντί γι αυτά προσθέτονται ηθικά διδάγματα.

Μερικά άτομα ενθουσιασμένα με τις αναπαραστάσεις αυτές, συμμετείχαν επανειλημμένες φορές στις ίδιες ιστορίες. Αλλά ποτέ δεν ήταν ίδιες, μιας και εκπροσωπούσαν άλλη πτυχή του ήρωα ή άλλο πρόσωπο της ιστορίας. Και πάντα η αναπαράσταση ξεδιπλωνόταν με διαφορετικό τρόπο.

Το παραμύθι ενώνει την παρέα, με θαλπωρή και τρυφεράδα, στη μαγεία της αφήγησης της ευφάνταστης ζωής. Ας κάνουμε τα απογεύματα μας παραμυθένια!