O κένταυρος Χείρων

Στα αρχαία ελληνικά μνημεία και ευρήματα υπήρχαν πολλές απεικονίσεις των κενταύρων και διάφορες είναι οι εκδοχές για την καταγωγή τους. Είναι δύσκολο να συλλέξουμε τους μύθους αυτούς και να συνθέσουμε μια ιστορία με αρχή και τέλος. Ούτως ή άλλως, ο χρόνος κυλάει διαφορετικά στους μυθικούς τόπους, όπου παράλληλα ζούνε όντα αθάνατα και μακρόβια με άλλα, θνητά, όπως οι άνθρωποι…

Μπορούμε όμως να μαζέψουμε τους διάφορους μύθους σαν ξεχωριστά λουλούδια και να φτιάξουμε μια ανθοδέσμη, η οποία θα μοσχοβολήσει στο «εδώ και τώρα» μας…

Για να μάθετε περισσότερα για την καταγωγή των κενταύρων και την ιστορία του πιο φημισμένου από όλους, του Χείρωνα, αρχέτυπο του  «πληγωμένου θεραπευτή» κάντε κλικ στο Ανάγνωση παραμυθιού ή ακούστε την πατώντας το Αφήγηση παραμυθιού.

Μάιος 2020             «Ωδή στο Εγώ…»

Η αναπαράσταση ξεκίνησε με την εμφάνιση της Φιλύρας. Ήταν πολύ συγκινημένη ότι το παιδάκι της κατάφερε να επιβιώσει και να γίνει τόσο σπουδαίο πλάσμα. Διευκρίνισε ότι ο θεός Απόλλωνας δεν ήταν ένα «υπαρκτό πρόσωπο», αλλά μια αόρατη παρουσία της αγάπης, του φωτός. «Νιώθω τεράστια ευγνωμοσύνη ότι ανέλαβε τον γιο μου. Και ανάγκη να απολογηθώ. Αν και πάντα ήμουν κοντά του, τον παρακολουθούσα, τον ενέπνεα. Είχαμε μια ψυχική επαφή. Εγώ ήμουν αυτή που του ψιθύριζε απαλά για τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων. Σαν Ωκεανίδα ήμουν ένα πλάσμα αιθέριο, αλλά μετά έγινα πιο γήινη, σαν δέντρο απέκτησα κορμό και ρίζες. Συνδέθηκα με την Γη και ανοίχτηκα στον Ουρανό, στο φως του. Γεννούσα άνθη κάθε άνοιξη και άπλωνα την ευωδιά τους γύρω μου. Αρχικά ένιωθα πολύ την αποτυχία, σαν να έγινε μεγάλο κακό εις βάρος μου από τον Κρόνο. Δεν ήθελα να γίνω μάνα, όχι εκείνη την εποχή, όχι με αυτόν τον τρόπο. Αλλά τελικά βρήκα μια γλύκα στην κατάσταση και χαίρομαι ότι ο γιος μου δεν έγινε άγριος, κακός, εκδικητικός κένταυρος, αλλά μπόρεσε τις εμπειρίες του να τις μετατρέψει σε συμπόνια. Με συγκινεί πάρα πολύ.» είπε.

Μετά, σχεδόν ταυτόχρονα, πρόβαλλαν οι δύο αρχετυπικές μορφές του Χείρωνα: το ά-λογο του μέρος που συμβόλιζε το ένστικτό και τις ορμές του και την διάνοια του. Καμία από τις δύο πτυχές δεν ένιωθε τραυματισμένη και η επικοινωνία μεταξύ τους ήταν πολύ καλή.

Ο νεαρός Χείρων-άλογο είπε ότι νιώθει πολύ ενέργεια, ήταν νέος και δυνατός. Όμως δυσκολευόταν να εκφραστεί με λόγια. «Τρέχω στα δάση, ξέρω τα πάντα στο περιβάλλον μου, κάθε δέντρο, φυτό, ζώο. Δεν νιώθω καθόλου εγκαταλελειμμένος ή πληγωμένος. Έτσι έπρεπε να γίνει, για να μπορέσω να διδαχθώ κατ’ ευθείαν από τον Απόλλωνα.» Στην ερώτηση, αν ο θεός ήταν δίπλα του ή μέσα του, απάντησε: «Ο Απόλλων ξυπνούσε ότι ήταν ήδη μέσα μου. Του έδινε σχήμα. Με δίδασκε μέσα από διάφορες επιγνώσεις, συνειδητοποιήσεις που ερχόταν όταν παρατηρούσα την φύση.»

H Φιλύρα σαν να μην πίστευε τα λόγια του… «Εγώ μεγάλωσα σε μεγάλη οικογένεια, με γονείς και πολλές αδερφές. Ανησυχώ μήπως πληγώθηκες λόγω της δυσκολίας μου να σε αποδεχτώ, λόγω της εγκατάλειψης και μοναξιάς! Πολλοί πιστεύουν ότι αυτός ήταν ο λόγος που ένιωθες την ανάγκη να βοηθάς και να θεραπεύεις άλλους, για να απαλύνεις αυτή την αρχική πληγή και να δώσεις νόημα στη ζωή σου.» είπε με συμπόνια.

«Αυτή είναι μια νοητική κατασκευή στα κεφάλια των θνητών!», γέλασε ο Χείρων-άλογο. «Είμαι η ζωή που συνεχίζεται και βιώνει τον εαυτό της μέσα από όλα τα πλάσματα. Η φύση η ίδια είναι η μάνα μου, γι’ αυτό δεν ένιωσα εγκατάλειψη.»

Ο ώριμος Χείρων-διάνοια συμπλήρωσε: «Ούτε εγώ νιώθω πληγωμένος. Είμαι ώριμος, έχω κατανοήσει την αποστολή μου. Συνδύασα με έναν θαυμαστό θεραπευτικό τρόπο τις δύο μου υποστάσεις, την αγριάδα της ορμής με την σοφία. Εκτιμώ και αγαπώ πολύ τον Απόλλωνα, το φως της ημέρας, που χαρίζει τη ζωή. Τον κάθε ένα μαθητή που ερχόταν προσπαθούσα πρώτα να τον διαβάσω πριν τον κατευθύνω.» Στην ερώτηση, αν ήταν μόνο η πληγή από το βέλος η αιτία που επιθύμησε τον θάνατό ή αν τον κούρασε η ζωή του, απάντησε ότι είχε νιώσει γεμάτος από την ζωή, πλήρης. Και ναι, είχε λίγο κουραστεί, σαν να μην είχε να περιμένει κάτι άλλο, κάτι που δεν είχε ήδη ζήσει… «Λυπάμαι για όσους μεγάλωσα, τους έβλεπα να εξελίσσονται και στη συνέχεια να πεθαίνουν. Ξέρω ότι είναι ένας κύκλος που κλείνει και κάποια στιγμή επιθύμησα να κλείσει και ο δικός μου… Με κούρασε η αθανασία μου…»

Μετά από λίγα λεπτά σιωπής ακούστηκε μια καινούρια φωνή, η πτυχή του Χείρωνα που αμφισβητούσε τον εαυτό του, την ικανότητά του να αυτοθεραπεύεται και σε ένα βαθμό και να θεραπεύει τους άλλους.

«Αμφισβητώ τα ταλέντα και τις δεξιότητες που λέτε ότι έχω αναπτύξει, αμφισβητώ τον ίδιο μου τον εαυτό. Αποκλείεται να γνωρίζω τόσα πολλά πράγματα και να τα κάνω όλα τόσο καλά. Ίσως και να μπορώ να θεραπεύω τους άλλους, αλλά εμένα δε μπορώ. Ο θάνατός μου είναι η επιβεβαίωση!»

Πετάγεται η αγχωμένη ενοχική Φιλύρα: «Σίγουρα φταίω εγώ ότι αμφισβητείς τον εαυτό σου, γιατί δεν ήμουν δίπλα σου!»

«Δεν το βιώνω έτσι», απαντάει Το Εγώ του Χείρωνα, «δε νιώθω απόρριψη από σένα. Όμως δεν εμπιστεύομαι τα χέρια μου. Πιστεύω ότι μπορώ να μεταδώσω γνώσεις, όχι όμως ότι μπορώ και να τις χρησιμοποιήσω υπέρ μου… Όταν διδάσκω, το κάνω με πολύ αυτοπεποίθηση. Αλλά σαν να μην πιστεύω στην δική μου αυτοϊαση. Και δεν έχω αυτοαποδοχή.»

 «Ταπεινοφροσύνη είναι.» τον παρηγορεί η Φιλύρα. «Χάρη σ’ αυτήν μπορείς και διδάσκεις το μέτρο, την ισορροπία, την αρμονία. Δεν γίνεται να έχεις μόνο επιτυχίες! Βλέποντας και τις παράλληλες αποτυχίες γίνεσαι αντικειμενικός και αντιλαμβάνεσαι το μαγικό παιχνίδι της ζωής που τα εμπεριέχει όλα. Ξεπέρασα το αρχικό μου σοκ και ενοχές και τώρα νιώθω πάρα πολύ περήφανη για σένα. Ενθουσιάζομαι με όσα κάνεις, σε λατρεύω.»

«Δεν με αγγίζουν τα λόγια σου. Ξέρω ότι με αγαπάς, αλλά σαν να μην πιστεύω ότι είμαι αξιαγάπητος.» απαντάει το Εγώ του Χείρωνα.

H Φιλύρα στέκεται σιωπηλή, αφουγκράζεται κάτι βαθιά μέσα της. Μετά συνειδητοποιεί: «Δεν σε εγκατέλειψα ούτε μια στιγμή, τα φύλα μου, τα κλαριά μου, το άρωμά μου ήτανε πάντα γύρω σου. Το ένιωσες;» ρωτάει με αγωνία.

«Εγώ το ένιωσα!» απάντησε τρυφερά ο νεαρός Χείρων-άλογο.

«Δεν αναγνωρίζω καθόλου αυτή την πτυχή μου!» λέει Εγώ του Χείρωνα κοιτάζοντας το ά-λογο κομμάτι του. «Δεν νιώθω τραύμα, ότι με απέρριψε η μάνα μου. Ούτε συνειδητοποιώ κανένα αρνητικό συναίσθημα. Αλλά δε νιώθω καθόλου τα χέρια μου! Σα να μην είναι δικά μου!»

«Μήπως αφήνεσαι πλήρως και τα χέρια σου τα χρησιμοποιεί ο Απόλλων και θεραπεύει μέσα από σένα;» ρώτησε η Φιλύρα.

«Πράγματι», επιβεβαιώνουν οι άλλες δύο πτυχές του.  «Δεν το κάνω εγώ, γίνεται μέσα από μένα! Αφέθηκα να γίνω ένα κανάλι να περάσει το φως του Απόλλωνα. Έτσι επιδιορθώνω τις ρωγμές στην αύρα των τραυματισμένων.»

«Χάρη στην ταπεινότητά σου λέγοντας εγώ δεν μπορώ να το κάνω, γίνεται το θαύμα της θεραπείας! Αν έλεγες: «Θα το κάνω εγώ!» θα παρεμπόδιζες την θεία παρέμβαση. Στηρίζεσαι στο ένστικτο, στην έμφυτη γνώση, όπου βρίσκονται όλες οι πληροφορίες από τους θεούς.» συνέχισε  ο ώριμος Χείρων-διάνοια. «Στο τέλος επέλεξα να απεκδυθώ την θεϊκή μου φύση, την αιώνια ταυτότητά μου για να πάρω την ανθρώπινη. Να γευτώ την άλλη όψη της ζωής.»

Το Εγώ του Χείρωνα «Εγώ δεν ήθελα να γίνω θνητός! Ήθελα να θεραπεύσω το σώμα μου, αλλά δεν μπορούσα!»

«Κι εγώ δεν πέθανα ποτέ, ακόμα τρέχω στα δάση του Πηλίου!» γέλασε ο  νεαρός Χείρων-άλογο. «Κι εγώ στην πραγματικότητα δεν πέθανα, απλά πέρασα σε μια άλλη κατάσταση, την ανθρώπινη, πονάω, γελάω, εξελίσσομαι μέσα από τους ανθρώπους!» συμπλήρωσε ο  ώριμος Χείρων-διάνοια. «Η ίαση είναι επιλογή! Όπως και το να νιώθεις πληγωμένος! Η ίαση, όπως και ο θάνατος, είναι απλά μια μετάβαση σε άλλη κατάσταση! Μπορεί να μην βρίσκομαι στη μορφή την φυσική, με τα δυο μου χέρια και τέσσερα πόδια. Αλλά υπάρχω σε κάθε έναν ασθενή που επιλέγει να θεραπευτεί και ακολουθεί κάτι από αυτά που δίδαξα.»

Το Εγώ του Χείρωνα «Μήπως τελικά δεν θεράπευσα κανέναν εγώ; Μήπως ήταν δική τους αυτοϊαση κι εγώ μόνο πήρα τα εύσημα; Μήπως ήμουν απλά ένας εμψυχωτής και θεραπεύτηκαν μόνοι τους;»

Η Φιλύρα του θύμισε ότι έκανε χειρουργεία και η χρήση των βοτάνων ήταν επίσης σπουδαία και καθοριστική ενίσχυση της ικανότητας επούλωσης των πληγών που διέθεταν οι τραυματισμένοι. Η Διάνοια συμφώνησε προσθέτοντας: «Ναι, αλλά λειτουργούσε μόνο σε εκείνους που ήθελαν να θεραπευτούν, ήθελαν να ζήσουν.»

«Εγώ όμως γιατί δεν πιστεύω ότι μπορώ να θεραπεύσω τον εαυτό μου;» συνέχισε να αναρωτιέται το Εγώ.

«Οι άλλες σου πτυχές δεν αναγνωρίζουν καμία πληγή, ίσως γι’ αυτό. Πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου σε κάτι που αρνείσαι την ύπαρξή του;» είπε η Φιλύρα. Η Διάνοια «Εγώ πιστεύω στην ικανότητά μου αυτοϊασης, αλλά προτιμώ να φύγω, είναι θέμα επιλογής. Αν και νιώθω έναν δισταγμό, μια ανασφάλεια στη μετάβαση. Όμως το αθάνατο άρχισε να με πνίγει!»

Την συζήτηση την παρακολουθούσε μια τέταρτη πτυχή του κενταύρου, ο Χείρων-Πατέρας. Αρχικά υπερασπιζόταν τις ομορφιές της αιώνιας ζωής, όπου κατέχοντας τις γνώσεις και τις θεραπευτικές ικανότητες εκπαίδευε ήρωες. «Γνωρίζω και εκπληρώνω την αποστολή μου! Αλλά με πονάει ότι ενώ μπορώ να προσφέρω γιατρειά στους άλλους, δεν μπορώ να τους κάνω αθάνατους κι έτσι κάποια στιγμή τους χάνω! Το βέλος που σφηνώθηκε στο πόδι μου εκπροσωπεί όλες τις απώλειές μου. Ακόμα και την εξόντωση των κενταύρων. «Την πίστη μου την έχασα όταν έχασα την κόρη μου!» διαπίστωσε. «Ο κύκλος της προσφοράς δεν τελειώνει ποτέ, γιατί πάντα έρχονται καινούριοι μαθητές. Και η γνώση πάντα μπορεί να διευρυνθεί μιας και με κάθε καινούριο μαθητή ανοίγεται ένας καινούριος κόσμος. Θέλησα να νιώσω τη θνητότητα εξαιτίας της κόρης μου.»

Η  Ωκυρρόη (Ταχεία ροή), κόρη του Χείρωνα, η οποία είχε προφητεύσει τον θάνατό του: «Καταλαβαίνω τον πατέρα γιατί θύμωσε με τα λόγια μου, τα ένιωσε ως ασέβεια και ύβρις.  Ξέρω πόσο πολύ με αγαπούσε, ήμουν το παιδί του, η ζωή του! Ήμουν νύμφη και ερωτεύτηκα τον θεό Αίολο, κάτι που δεν ήταν σωστό μιας και ήμουν ιέρεια της θεάς Αρτέμιδος. Η μεταμόρφωση μου σε άλογο συμβολίζει την αλλαγή μου, την μετάβαση σε άλλη μορφή της εξέλιξης. Ο παππούς μου ο Κρόνος, ο οποίος έτρωγε τα παιδιά του, είναι ο συντηρητισμός, η πατριαρχεία. Ο Χείρων επέλεξε την θνητότητά του γιατί τα πράγματα δεν τα ορίζουμε ούτε ως αθάνατοι, οι νέες εποχές φέρνουνε νέα τραύματα που δεν είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε, μας ξεπερνούν.»

Ο ώριμος Χείρων-διάνοια συμπληρώνει: «Γεννούνται καινούριοι θεραπευτές και δάσκαλοι, όπως έρχονται οι καινούριοι μαθητές. Εξάλλου, οι ρόλοι εναλλάσσονται, ο μαθητής γίνεται δάσκαλος του δασκάλου του. Από την αθανασία στη θνητότητα περνάς σαν μαθητής, με μια λαχτάρα για το άγνωστο και μια ανασφάλεια. Και από την πύλη του θανάτου σαν μαθητής περνάς, ποτέ σαν δάσκαλος, όσο σοφός και να είσαι!»

Η  Ωκυρρόη δείχνει πολύ αγάπη στο Εγώ του Χείρωνα και λέγοντας ότι ο  πατέρας της ήταν εξαιρετικός θεραπευτής κι ας αμφισβητούσε τον εαυτό του, αγκαλιάζει το Εγώ του. «Μου δίνεις  δύναμη. Ότι δεν θα καταφέρω εγώ, θα το κάνεις εσύ!» λέει το Εγώ του Χείρωνα τρυφερά στην κόρη του.

Αγκαλιασμένες είναι και οι αρχετυπικές πτυχές: ο νεαρός Χείρων-άλογο με τον ώριμο Χείρωνα-διάνοια. «Παρά τον θάνατο του φυσικού μας σώματος εμείς συνεχίζουμε την ζωή, νιώθουμε πληρότητα. Παραμένουμε σταθερές, ακέραιες, αιώνιες αξίες, μακριά από τα ανθρώπινα προβλήματα σχέσεων και μπερδεμένα συναισθήματα.»

«Ενώ εμείς οι θνητοί είμαστε στη διαδικασία μέσα από τις σχέσεις και τα συναισθήματα να βρούμε, να ορίσουμε, να δημιουργήσουμε τον εαυτό μας. Αυτή ακριβώς είναι η διαφορά μας.» συμπλήρωσε η Ωκυρρόη.

Ο νεαρός Χείρων-άλογο κοιτάζει τη μητέρα του Φιλύρα στα μάτια: «Με άφησες να μεγαλώνω μόνος μου κι έτσι έμαθα να εμπιστεύομαι την φύση, τον Απόλλωνα – φως της ημέρας – και τον εαυτό μου. Ότι αυτά που διαισθάνομαι είναι αληθινά! Αν ήσουν δίπλα μου θα με καθοδηγούσες και θα με περιόριζες. Θα άκουγα εσένα κι όχι το εσωτερικό μου θείο φως.»

«Εμένα μου έλειψε το χάδι σου!» παραδέχτηκε Χείρων-διάνοια. «Συνδεδεμένος ήμουν, κατέβαζα ενέργεια και γνώση και έγινα αυτόνομος, αλλά μου έλλειπε η ανθρώπινη επαφή.»

Εμφανίστηκε ο Ηρακλής, που κουβαλούσε την ενοχή του άντρα-θύτη, ο οποίος πολλές φορές πληγώνει  με την τέχνη του να πολεμάει, με την ικανότητα που έχει να μην αστοχεί ποτέ. Η δύναμη και η επιμονή του να πραγματοποιήσει τις επιθυμίες του μπορεί να προκαλέσει οδυνηρότατες πληγές σε ανθρώπους που αγαπάει. Ο Ηρακλής μίλησε γεμάτος θλίψη και τύψεις για το ατύχημα. Είπε, ότι δεν ήθελε να πληγώσει τον Χείρωνα, δεν σκόπευε να τον βγάλει από το προσκήνιο. Απορρίπτει τον εαυτό του και του επιρρίπτει ευθύνες.

«Έτσι ήταν να γίνει», απαντούν οι δύο αρχετυπικές πτυχές του Χείρωνα, ενώ ο Χείρων-Πατέρας είπε πως καλωσόρισε το βέλος. «Ένιωσα άθλια σαν να τιμώρησα εγώ την κόρη μου για τα λόγια της. Και μετά, από τύψεις, ήθελα να γίνω θνητός να επαληθευτούν τα λόγια της. Εγώ βρήκα το βέλος, όχι εκείνο εμένα. Και επέλεξα τον Ηρακλή να το κάνει.»

«Έσχατη προδοσία εκ των έσω!» διαμαρτύρεται το Εγώ του Χείρωνα. «Εγώ δεν ήθελα να πεθάνω! Όχι πριν συμφιλιωθώ με τον εαυτό μου, πριν πιστέψω στον αυτό μου! Πέθανα επειδή το επέλεξα ή επειδή δεν μπόρεσα να με γιατρέψω; Δεν θέλω να φύγω με αυτήν την απορία!»

Η Ωκυρρόη συνοφρυώθηκε: «Δεν έπρεπε να το είχα πει! Έκανα ύβρη στο ταλέντο μου να προφητεύω, πέρασα τη λεπτή γραμμή. Ήταν μια έπαρση. Αλλά του το είπα σε απόλυτη ελευθερία και αγάπη. Ως αμαζόνα ήμουν αυθόρμητη.»

«Προφήτεψες και σωστά προφήτεψες! Μην αμφιβάλεις για τον εαυτό σου!» απάντησαν σύσσωμα ο Χείρων-άλογο με τον  Χείρωνα-διάνοια. Οι δύο αυτές αρχετυπικές μορφές  κινούνταν σε άλλα επίπεδα. Αν και στήριζαν απόλυτα την κόρη, ήταν κάπως πιο μακριά. Ενώ το Εγώ του ήταν σε σύνδεση και στενή επαφή με την Ωκυρρόη. Η κόρη – η εξέλιξη του Χείρωνα – τον κινητοποιούσε να δει νέες αλήθειες.

Μίλησε ο θεός Κρόνος: «Το ότι τρώω τα παιδιά μου δεν σημαίνει ότι τα σκοτώνω. Τα καταπίνω, δηλαδή δεν τα αφήνω να λειτουργήσουν αυτόνομα. Είναι πάντα επηρεασμένα, καπελωμένα από μένα.»

Με την εμφάνισή του Κρόνου η Ωκυρρόη είπε ότι νιώθει να πνίγεται. «Παγώνει η πλάτη μου από τον φόβο. Ο Κρόνος σε φέρνει στη ζωή αλλά δεν σε αφήνει να ζήσεις τη ζωή σου! Ευτυχώς που υπάρχει η θηλυκή αρχή, η Ρέα, και σου επιτρέπει λίγη ανάσα. Χαίρομαι ότι είμαι γυναίκα! Και κατανοώ τη γιαγιά μου Φιλύρα που τρόμαξε!»

Φιλύρα: «Ήμουν ένα αιθέριο πλάσμα, μια νύμφη που νοιαζότανε μόνο για τα συναισθήματά της, για την ποίηση, τα αρώματα, τα υπέροχα λουλούδια και την ευωδιά τους. Βρισκόμουν στον ευωδιαστό κόσμο μου, εκτός χρόνου… Και ξαφνικά έρχεται ο Κρόνος και με βιάζει θυμίζοντάς μου ότι περνάνε τα χρόνια. Δεν ήμουν έτοιμη να γίνω μητέρα, με βάρυνε πάρα πολύ. Δεν είναι εύκολο για μια νύμφη που το μόνο που κάνει είναι να απολαμβάνει τον εαυτό της και την ομορφιά της φύσης να στρέψει όλη την προσοχή της σε ένα μωρό.» είπε με απολογητικό ύφος.  Και μετά συνέχισε προς τον Κρόνο: «Σαν να ξέρω ότι έπρεπε να γίνει, αλλά είναι δύσκολο να το δεχτώ! Με έβγαλες από την αθωότητα μου και μάλιστα με το ζόρι! Με ανάγκασες να γίνω αυτό που προοριζόμουν να γίνω, και που δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς την παρέμβασή σου. Είσαι κάτι το αναγκαίο, που δεν μπορώ να ελέγξω, όπως ακριβώς μια κοπελίτσα που αδιαθετεί για πρώτη φορά. Εκπροσωπείς όλα όσα με ξεπερνούν και δεν μου μένει παρά να σκύψω. Ακόμα δεν έχω την γλύκα της αποδοχής, να πω καλώς έγινε. Θα το πω για το παιδί μου. Σε σένα δυσκολεύομαι. Δεν σε κατηγορώ, είσαι κάτι πολύ ανώτερό μου. Είσαι ο θεός, η ίδια η τάξη των πραγμάτων…»

Και η Ωκυρρόη δυσκολεύεται να αποδεχτεί τον Κρόνο γιατί, όπως είπε: «Δίνει ζωή, αλλά υπό όρους, όχι ελεύθερη!» Είχε πολύ θυμό με την εξουσία. Τελικά όμως είπε: «Σέβομαι τον Κρόνο, την αρχή! Όλο αυτό που δεν γνωρίζω…!»

Οι δύο αρχετυπικές μορφές τον σέβονται χωρίς να τον φοβούνται. «Ευτυχώς δηλαδή που δεν κατάπιες κι εμένα όσο ήμουν μικρός κενταυρούλης», γέλασε ο  Χείρων-άλογο.

Η Ωκυρρόη-Ευίππη συνειδητοποιεί ότι η μεταμόρφωση της σε άλογο (από τον Δία ή τον Χείρωνα) και μάλιστα Καλό ίππο, δεν σημαίνει τιμωρία. Ίσως ήταν απλά ένα άνοιγμα στην σεξουαλικότητα και στα συναισθήματα. Το χάρισμά της να προφητεύει την έκανε μονόπλευρη, με όλη την ενέργεια στραμμένη σε πνευματικές αναζητήσεις. Βιώνοντας την φύση του α-λόγου μπόρεσε να ολοκληρωθεί.

Στο τέλος και η Φιλύρα αποδέχτηκε τον Κρόνο, λέγοντας: «Είμαι πολύ περήφανη για το παιδί μου άρα, δέχομαι και τον πατέρα του με ευγνωμοσύνη!»

Στον τελικό κύκλο μοιραζόμαστε τις σκέψεις μας:

Για το δίλημμα του Κενταύρου: πάντα χρειάζεται όχι μόνο ο θεραπευτής, αλλά και ο εμψυχωτής! Το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Χρειάζεται η γνώση μαζί με την πίστη και το ψυχικό σθένος για να λειτουργήσει σωστά η θεραπεία. Η λαχτάρα για ζωή του θεραπευτή είναι μια κινητοποίηση για τον ασθενή. Βοηθάει να σταματήσει να είναι α-σθενής. Χρειάζεται να αγαπήσει τη ζωή και τον εαυτό του για να είναι δυνατή μια επιτυχημένη και διαρκή θεραπεία.

Αγαπάω τον εαυτό μου και την ψυχή μου είναι το ένστικτο, το θέλω να ζήσω.

Ως μέρος του νου προκύπτει το εγώ, η εικόνα για τον εαυτό.

Για χάρη της ισορροπίας η αμφισβήτηση χρειάζεται να πηγαίνει χέρι χέρι με τις μεγάλες επιτυχίες, γιατί μας προστατεύει από την αλαζονεία.  Αυτού του είδους η αυτο-αμφισβήτηση («Ναι, τους θεραπεύω, αλλά το κάνω πραγματικά Εγώ;;») λειτουργεί ως ταπεινότητα. Είναι μια αναγκαία εξισορροπητική δύναμη για τον θαυμασμό και τη λατρεία που του έδειχναν οι μαθητές και όλος ο κόσμος. (Βέβαια, άλλο η αμφισβήτηση κι άλλο η ακύρωση).

Ο χρόνος αφορά μόνο το θνητό. Στο αθάνατο δεν υπάρχει χρόνος έτσι ώστε να μπορέσει να υπάρξει κύκλος, να «έρθει η ώρα» για την αναχώρηση κλπ.

Είναι αξιοθαύμαστο, πως ένα  μοναχικό πλάσμα τελικά έστησε ένα ολόκληρο εκπαιδευτήριο από όπου πέρασαν τόσοι πολλοί άντρες, ήρωες.

Ο Χείρων άφησε το φως να μπει μέσα του και παρατηρώντας τη φύση και τον εαυτό του, τον γνώριζε και τον αποδεχόταν. Αυτή είναι η βασική προϋπόθεση της θεραπείας, να μην απαιτούμε από τον εαυτό μας κάτι που δεν είναι και ποτέ δεν μπορεί να γίνει. (Κάτι που συχνά επιβάλει η σκοτεινή όψη του Εγώ). Ο Χείρων ανακάλυψε τη διπλή του φύση και την τίμησε. Δεν προσπάθησε να  καταπιέσει κάποια από τις δύο. Το παράδειγμά του εμπνέει. Η ίδια η κατάστασή του εμπνέει, όχι μόνο αυτό που έκανε.

Η μεταμόρφωση της νύμφης σε δέντρο συμβολίζει την αλλαγή της κατάστασης μιας γυναίκας  όταν από κοπέλα γίνεται μητέρα. Βγάζει ρίζες για να ενωθεί με τη Μάνα Γη και χάνει την ελευθερία της να κινηθεί ανέμελα. Απλώνει τα κλαριά της να προσφέρει προστασία και σκιά. Σηκώνει το κεφάλι της ψηλά προς τον Ουρανό για να αντλήσει δύναμη. Ανθίζει προσφέροντας ομορφιά και ευωδιά και στη συνέχεια καρπούς.

Επίλογος:

Στην αρχή ήταν το Χάος από το οποίο γεννήθηκε ο Ουρανός και η Γαία, το αρσενικό και θηλυκό θεϊκό δίπολο. Ένα από τα  παιδιά τους ήταν ο Τιτάνας Κρόνος που ευνούχισε και καθαίρεσε τον πατέρα του. Από φόβο, μην τον βρει μια ίδια μοίρα κατάπινε τα παιδιά του. Η σύζυγος και αδερφή του ήταν η Ρέα. Η Ρέα με τον Κρόνο, η ροή του χρόνου, δημιούργησαν συνθήκη καθοριστική για την ζωή των ανθρώπων. Ο Κρόνος είναι μια συνθήκη χωρίς την οποία δεν θα μπορούσαμε να αναπτύξουμε την έννοια της αθανασίας. Ο Κρόνος γνώριζε τη σωστή στιγμή, πότε είναι η ώρα να ελευθερωθούν τα παιδιά του, τα οποία δεν τα είχε εξοντώσει, ζούσαν μέσα του, στην κοιλιά του.

Ο μύθος είναι η ποιητική ερμηνεία των αρχαίων ανθρώπων σε σχέση με το σύμπαν, το οποίο προσπαθούσαν να συλλάβουν με την φαντασία τους και να το περιγράψουν.

Μέσα από την αναπαράσταση προσεγγίσαμε το αρχαίο ελληνικό πνεύμα. Πως τότε αντιλαμβανόταν την ζωή, την θεραπεία και την παρουσία-παρέμβαση των θεών. Ο μύθος του Χείρωνα κρύβει πάρα πολλούς συμβολισμούς. Πιστεύω ότι σε ελάχιστους  από αυτούς εμβαθύναμε και τους κατανοήσαμε σε αυτήν την αναπαράσταση… (Ανυπομονώ να δω τις πληροφορίες που θα εμφανίσουν οι επόμενες…) Μείναμε με πολλά ερωτηματικά… Ποιο είναι το μυστικό του αίματος της Λερναίας Ύδρας; Ποια η σχέση του Χείρωνα με τον Προμηθέα; Ποιες άλλες ερμηνείες  κρύβονται στο όνομα του κενταύρου; (Εκτός από την ρίζα χείρ – χέρι – υπάρχουν και άλλες εκδοχές. Ο χείρων σημαίνει και «χειρότερος», όχι όμως κάκιστος! Σε τι ήταν «χειρότερος» από τους άλλους; Επειδή η διπλή του φύση ήταν ορατή; Ενώ στους υπόλοιπους ανθρώπους η «διφυής» υπόσταση  δεν φαίνεται, μιας και είναι καλυμμένη κάτω από τον μανδύα του πολιτισμού…) Και πολλά άλλα ερωτήματα…

Τις πιο ενδιαφέρουσες συνειδητοποιήσεις τις προσέφερε η εκπροσώπηση του Εγώ του Χείρωνα (του ανθρώπου). Δηλαδή η εικόνα του ποιος είμαι και πως θα έπρεπε να ήμουν.  Κάτι που δεν υπάρχει ούτε στη ζωώδη του φύση (ένστικτο), ούτε στο θεϊκό του κομμάτι της διάνοιας. Το ζώο δεν έχει εγώ, δεν ξεχωρίζει τον εαυτό του από την υπόλοιπη φύση. Ο Θεός δεν έχει αμφιβολίες για τον εαυτό του, μιας και είναι το Παν. Το περιβόητο Εγώ είναι καθαρά ανθρώπινο εργαλείο, πάρα πολύ αναγκαίο και σημαντικό. Χάρη στην αμφισβήτηση του εαυτού, χάρη στην ιδέα ότι θα μπορούσε και ίσως θα έπρεπε να είναι καλύτερος ο άνθρωπος κινητοποιείται για την εξέλιξη και βελτίωσή του. Το Εγώ είναι αυτό που μπορεί να συμπονά, γιατί κτίζει πάνω στην εμπειρία του. Όπως όλα τα εργαλεία μπορεί να είναι τόσο χρήσιμο, όσο και επικίνδυνο, ανάλογα με τον τρόπο που το χρησιμοποιούμε…

Η φύση του Εγώ είναι θνητή. Ενώ το ένστικτο και η διάνοια συνεχίζονται, μεταφέρονται στις επόμενες γενεές. Και επίσης είναι η μόνη πτυχή που δεν ήθελε να πεθάνει! Το Εγώ του κενταύρου είναι το ανθρώπινο στοιχείο του. Αυτό τον έκανε προσιτό στους θνητούς…

Για τις υπόλοιπες πτυχές του Χείρωνα (Άλογο, Διάνοια και Πατέρας) το Εγώ του ήταν πρωτόγνωρο, στην αρχή δεν το έβλεπαν και δεν το αναγνώριζαν καν. Η κόρη του, η Ωκυρρόη, όμως το έβλεπε, ήταν κοντά σε αυτό δείχνοντας  πολύ κατανόηση και αγάπη. Μετά την προφητεία της Ωκυρρόη, ότι ο αθάνατος πατέρας της θα πεθάνει, εκείνος ξαφνιάστηκε και θύμωσε. Σαν βλασφημία του ακούστηκαν τα λόγια της κόρης του. Και μετά την μεταμόρφωσή της από τον Δία (κάποιοι λένε ότι ο ίδιος ο Χείρων το έκανε) σε φοράδα Ευίππη, ο κένταυρος επιθύμησε να ακολουθήσει την κόρη του. Βίωσε την αλλαγή της σαν απώλεια και επιθύμησε να έχει τη μοίρα του ανθρώπου του θνητού για να μπορέσει να ακολουθήσει όλους τους αγαπημένους του ήρωες, που τους μεγάλωσε, που μοιράστηκε μαζί τους τις τέχνες που κατείχε, την σοφία και την αγάπη του. Η Ωκυρρόη (Ταχεία ροή) εξελισσόταν τόσο γρήγορα, ενώ ο ίδιος είχε μείνει στάσιμος στην αθανασία του.

Ερχόμαστε στη ζωή ο καθένας «μόνος του» και προσπαθούμε να βρούμε το δρόμο μας μέσα στα δάση του Πηλίου. Γεννιόμαστε ως κένταυροι, με το ένστικτο και την διάνοια, δύο δυνάμεις που καλούμαστε να ισορροπήσουμε. Δεν είμαστε ούτε ζώα, ούτε θεοί. Είμαστε ζώα και θεοί ταυτόχρονα. Υπάρχει περίπτωση να γίνουμε αθάνατοι; 

Ναι! Μόνο αν ο Κρόνος-Χρόνος συνδεθεί με την γλυκύτατη άχρονη ευωδιά «της γραφής, της ομορφιάς και της θεραπείας», ακόμα κι αν αυτό γίνει παρά την θέλησή της (γιατί διστάζει να παγιδευτεί  σε ευθύνες), μόνο έτσι μπορεί να γίνει ο άνθρωπος αθάνατος.  Να συνεχίσει να ζει μέσα από τα έργα του, μέσα από αυτά που δημιούργησε χάρη στο Εγώ του, χάρη στην επιθυμία του να δώσει νόημα στη ζωή του, χάρη στον πόνο, στις αδικίες, στους πόθους του, και επίσης, χάρη στην ανάγκη του να διορθώνει και να θεραπεύει.